📢 شنیدن پادکست در شبکه‌های اجتماعی
🔹 کانال تلگرام تستوبازی
🔹 کانال بله تستوبازی

تست FurMark یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای بررسی سلامت کارت گرافیک است. بسیاری از کاربران هنگام تست کارت گرافیک فقط به دمای GPU توجه می‌کنند، در حالی که برای یک تعمیرکار یا فروشنده حرفه‌ای، اختلاف دمای GPU و Hot Spot از خود دمای GPU اهمیت بیشتری دارد. ممکن است دو کارت گرافیک هر دو روی دمای ۷۲ درجه کار کنند، اما یکی کاملاً سالم باشد و دیگری به دلیل خشک شدن خمیر سیلیکون یا عملکرد نامناسب سیستم خنک‌کننده، اختلاف دمای زیادی بین GPU و Hot Spot داشته باشد.

برای انجام تست، FurMark را حدود ۵ دقیقه با رزولوشن 1080p اجرا کنید و هم‌زمان GPU-Z را نیز باز نگه دارید تا تمامی سنسورها را زیر نظر داشته باشید. بهتر است هنگام تست هیچ برنامه سنگین دیگری اجرا نشود تا نتایج دقیق‌تر باشند. همچنین اگر سرعت فن کارت گرافیک روی حالت Auto قرار دارد، آن را تغییر ندهید تا عملکرد واقعی سیستم خنک‌کننده بررسی شود.

دمای GPU در بیشتر کارت‌های گرافیک باید حدود ۷۰ تا ۷۵ درجه سانتی‌گراد باشد. البته این عدد به مدل و برند کارت بستگی دارد. برخی مدل‌های Gigabyte یا Palit به‌صورت ذاتی دمای بالاتری دارند و کارت‌های رده‌بالا مانند RTX 3080، RTX 3090، RTX 4080 یا RX 7900 XFX نیز به دلیل مصرف انرژی بیشتر، معمولاً چند درجه گرم‌تر کار می‌کنند. علاوه بر این، دمای محیط، تهویه کیس، تمیز بودن هیت‌سینک و عملکرد فن‌ها نیز تأثیر مستقیمی بر دمای کارت گرافیک دارند.

اگر دمای GPU غیرعادی بالا بود، یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود خمیر سیلیکون است. خشک شدن یا بی‌کیفیت بودن خمیر سیلیکون باعث می‌شود انتقال حرارت بین تراشه و هیت‌سینک به‌درستی انجام نشود و دمای کارت افزایش پیدا کند. در بسیاری از کارت‌های گرافیک استوک، تعویض خمیر سیلیکون با یک نمونه باکیفیت می‌تواند چند درجه از دمای GPU را کاهش دهد.

اما مهم‌ترین عددی که بسیاری از کاربران به آن توجه نمی‌کنند، Hot Spot است.

هات‌اسپات به داغ‌ترین نقطه تراشه گرافیکی گفته می‌شود که از طریق چندین سنسور داخلی اندازه‌گیری می‌شود. اختلاف دمای GPU و Hot Spot در یک کارت سالم معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ درجه سانتی‌گراد است. اگر این اختلاف به بیش از ۲۰ درجه برسد، معمولاً زمان سرویس کارت فرا رسیده و باید خمیر سیلیکون یا سیستم خنک‌کننده بررسی شود. اختلاف ۲۵ تا ۳۰ درجه یا بیشتر می‌تواند نشان‌دهنده نصب نامناسب هیت‌سینک، فشار غیریکسان روی تراشه، خشک شدن خمیر سیلیکون یا حتی تاب برداشتن کولر باشد.

یکی دیگر از پارامترهای مهم، دمای حافظه یا VRAM است.

دمای بین ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتی‌گراد برای بسیاری از کارت‌های گرافیک طبیعی است، اما در برخی مدل‌ها مانند RTX 3090 این دما حتی می‌تواند به حدود ۱۰۰ درجه نیز برسد. البته همه کارت‌های گرافیک دارای سنسور دمای حافظه نیستند و ممکن است این مقدار در GPU-Z نمایش داده نشود. نبود این سنسور به معنای خرابی کارت نیست، بلکه به طراحی همان مدل مربوط می‌شود.

اگر دمای VRAM بیش از حد بالا بود، معمولاً مشکل از ترمال‌پدها است. در صورتی که کارت را باز کردید و مشاهده کردید ترمال‌پدها خشک، ترک‌خورده یا فشرده شده‌اند، بهتر است آن‌ها را تعویض کنید. البته ضخامت ترمال‌پد در هر مدل کارت گرافیک متفاوت است و استفاده از ضخامت نامناسب می‌تواند باعث افزایش دمای GPU یا VRAM شود. به همین دلیل قبل از خرید، مشخصات دقیق مدل کارت را بررسی کنید. یکی از بهترین منابع برای اطلاع از ضخامت صحیح ترمال‌پد، سایت Thermalpad.eu است.

نکته مهم دیگر این است که FurMark یک تست استرس (Stress Test) محسوب می‌شود. هدف این نرم‌افزار وارد کردن حداکثر فشار به GPU برای بررسی پایداری سیستم خنک‌کننده است، نه اندازه‌گیری قدرت واقعی کارت گرافیک. بنابراین برای مقایسه عملکرد کارت‌ها یا بررسی امتیاز واقعی آن‌ها، بهتر است از نرم‌افزارهایی مانند 3DMark استفاده شود.

در هنگام اجرای FurMark علاوه بر دما، این موارد را نیز بررسی کنید:

• تصویر نباید دارای نویز، خطوط رنگی، پرش تصویر یا Artifact باشد.
• درایور کارت گرافیک نباید کرش کند یا صفحه سیاه شود.
• سیستم نباید ریستارت یا خاموش شود.
• سرعت فن‌ها باید متناسب با افزایش دما افزایش پیدا کند.
• فرکانس هسته (Core Clock) نباید به دلیل افزایش دما افت شدید داشته باشد (Thermal Throttling).

در صورت مشاهده هر یک از این موارد، احتمال وجود مشکل در کارت گرافیک، سیستم خنک‌کننده، منبع تغذیه یا حتی درایور وجود دارد و بهتر است کارت قبل از استفاده طولانی‌مدت به‌طور کامل بررسی شود.

اگر قصد خرید کارت گرافیک استوک را دارید، اجرای تست FurMark یکی از مهم‌ترین مراحل بررسی سلامت اولیه کارت محسوب می‌شود، اما نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد. بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که تست FurMark در کنار بررسی ظاهری برد، وضعیت فن‌ها، تست بازی، نتایج 3DMark و فرکانس‌های کاری کارت گرافیک انجام شود تا بتوان با اطمینان بیشتری درباره سلامت سخت‌افزار تصمیم گرفت.