📢 شنیدن پادکست در شبکه‌های اجتماعی
🔹 کانال تلگرام تستوبازی
🔹 کانال بله تستوبازی

چرا کارت گرافیک بعد از چند دقیقه بازی ضعیف‌تر می‌شود؟

تا حالا شده یه بازی رو اجرا کنید، اولش همه‌چی عالی باشه، فریم خوب بگیرید، بازی هم کاملاً روان باشه؛ ولی ده دقیقه که می‌گذره، یهو فریم شروع کنه به افت کردن؟

خیلی‌ها اینجا سریع نتیجه می‌گیرن که کارت گرافیک خرابه؛ ولی واقعیت اینه که همیشه مشکل از خرابی کارت نیست.

در بسیاری از مواقع، افت عملکرد کارت گرافیک به دلیل افزایش دما، محدودیت توان، گلوگاه پردازنده یا حتی تهویه نامناسب کیس اتفاق می‌افته. توی این مقاله بررسی می‌کنیم چرا کارت گرافیک بعد از چند دقیقه بازی ضعیف‌تر می‌شه و چطور می‌تونید علت اصلی افت FPS رو پیدا کنید.

چرا کارت گرافیک بعد از چند دقیقه بازی افت فریم پیدا می‌کند؟

اولش همه‌چی عالیه؛ فریم بالاست و بازی کاملاً روان اجرا می‌شه. اما بعد از چند دقیقه، FPS شروع می‌کنه به کم شدن و بعضی وقت‌ها حتی لگ هم به وجود میاد.

خیلی‌ها فکر می‌کنن کارت گرافیک خراب شده، اما واقعیت اینه که همیشه اینطور نیست. گاهی اوقات کارت گرافیک کاملاً سالمه و فقط برای محافظت از خودش یا به دلیل محدودیت‌های سخت‌افزاری، عملکردش رو کاهش می‌ده.

Thermal Throttling؛ مهم‌ترین دلیل افت عملکرد کارت گرافیک

یکی از رایج‌ترین دلیل‌ها، دماست.

کارت گرافیک وقتی شروع به کار می‌کنه، کم‌کم گرم‌تر می‌شه. اگه دما از یه حدی بالاتر بره، خود کارت برای اینکه آسیب نبینه، فرکانس (Clock) خودش رو پایین میاره. یعنی عملاً با قدرت کمتری کار می‌کنه و نتیجه‌ش می‌شه افت فریم.

به این اتفاق Thermal Throttling می‌گن.

این یک مکانیزم محافظتیه و لزوماً به معنی خراب بودن کارت گرافیک نیست.

فقط دمای GPU را بررسی نکنید

حالا ممکنه دمای اصلی کارت مثلاً ۷۵ درجه باشه و شما بگید خب این که خوبه؛ ولی Hotspot یا دمای حافظه (Memory Junction) خیلی بالاتر رفته باشه.

پس فقط نگاه کردن به یه عدد کافی نیست.

در بسیاری از کارت‌های گرافیک، مخصوصاً مدل‌های قدرتمند، بالا بودن دمای Hotspot می‌تونه باعث افت فرکانس و کاهش عملکرد بشه، حتی اگر دمای GPU طبیعی باشه.

چه عواملی باعث افزایش دمای کارت گرافیک می‌شوند؟

دلیلش هم می‌تونه خیلی ساده باشه؛ مثلاً:

• فن‌ها خراب شده باشن.
• خمیر سیلیکون کیفیت خودش رو از دست داده باشه.
• ترمال پدها خشک شده باشن.
• گردوغبار داخل هیت‌سینک جمع شده باشه.
• گردش هوای کیس مناسب نباشه.
• دمای محیط بالا باشه.

همه این موارد باعث می‌شن کارت گرافیک زودتر داغ کنه و وارد حالت Thermal Throttling بشه.

Power Limit؛ وقتی محدودیت توان باعث افت FPS می‌شود

یه حالت دیگه هم محدودیت توانه.

بعضی کارت‌ها وقتی به سقف مصرف برق خودشون می‌رسن، فرکانس رو پایین میارن. مخصوصاً اگه پاور سیستم ضعیف باشه یا کیفیت مناسبی نداشته باشه.

به این حالت Power Limit Throttling گفته می‌شه.

گاهی هم خود سازنده برای کنترل مصرف برق، محدودیت مشخصی برای کارت گرافیک در نظر گرفته که باعث کاهش فرکانس در پردازش‌های سنگین می‌شه.

همیشه مشکل از کارت گرافیک نیست

البته همیشه هم مشکل از خود کارت نیست.

ممکنه مشکل از CPU باشه، رم سیستم پر بشه یا یه برنامه توی پس‌زمینه شروع به مصرف منابع کنه.

حتی داغ شدن پردازنده هم می‌تونه باعث افت فریم بشه؛ چون اگر CPU نتونه اطلاعات رو به موقع به کارت گرافیک برسونه، عملکرد کل سیستم کاهش پیدا می‌کنه.

برای پیدا کردن علت افت FPS چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

برای اینکه بفهمید دقیقاً مشکل چیه، موقع بازی این موارد رو بررسی کنید:

• دمای GPU
• دمای Hotspot
• دمای حافظه (Memory Junction)
• فرکانس کارت گرافیک
• میزان مصرف برق
• درصد استفاده از GPU
• درصد استفاده از CPU
• سرعت فن‌ها
• میزان استفاده از RAM

برای مانیتور کردن این اطلاعات می‌تونید از نرم‌افزارهایی مثل MSI Afterburner، GPU-Z یا HWiNFO استفاده کنید.

چطور بفهمیم مشکل از دماست یا CPU؟

مثلاً اگه استفاده کارت نزدیک ۱۰۰ درصد باشه ولی فرکانسش با بالا رفتن دما کم بشه، احتمالاً مشکل از گرما و Thermal Throttling هست.

ولی اگه استفاده کارت یهو پایین بیاد و پردازنده به ۱۰۰ درصد برسه، ممکنه گلوگاه از سمت CPU باشه.

اگر هم مصرف رم کاملاً پر شده باشه، سیستم از حافظه مجازی استفاده می‌کنه و همین موضوع باعث افت FPS و لگ در بازی می‌شه.

جمع‌بندی

افت فریم بعد از چند دقیقه بازی، الزاماً به معنی خراب بودن کارت گرافیک نیست.

قبل از اینکه کارت گرافیک رو معیوب بدونید، حتماً این موارد رو بررسی کنید:

• دمای GPU
• دمای Hotspot
• دمای حافظه
• وضعیت خمیر سیلیکون و ترمال پدها
• پاور سیستم
• گردش هوای کیس
• پردازنده (CPU)
• میزان استفاده از RAM

در بسیاری از مواقع، با یک سرویس ساده، تعویض خمیر سیلیکون، بهبود تهویه کیس یا رفع گلوگاه پردازنده، مشکل افت FPS کاملاً برطرف می‌شه و نیازی به تعویض کارت گرافیک نخواهید داشت.