📢 شنیدن پادکست در شبکه‌های اجتماعی
🔹 کانال تلگرام تستوبازی
🔹 کانال بله تستوبازی

چرا در بازی‌های آنلاین، پردازنده از کارت گرافیک مهم‌تر است؟

خیلی‌ها برای ارتقای سیستم، سراغ یک کارت گرافیک قدرتمند می‌روند و انتظار دارند بعد از نصب آن، فریم‌ریت بازی‌ها به شکل محسوسی افزایش پیدا کند. اما گاهی بعد از ورود به بازی‌های آنلاین، متوجه می‌شوند که فریم‌ریت آن‌قدر که انتظار داشتند بالا نمی‌رود.

در چنین شرایطی، یکی از اولین قطعاتی که باید بررسی شود پردازنده (CPU) است.

چرا CPU در بازی‌های آنلاین اهمیت زیادی دارد؟

در بازی‌های رقابتی و آنلاین، مخصوصاً زمانی که تنظیمات گرافیکی را روی حالت پایین قرار می‌دهید، فشار واردشده به کارت گرافیک کمتر می‌شود. در این حالت هدف معمولاً گرفتن فریم‌ریت بسیار بالا است؛ برای مثال ۲۰۰ یا حتی ۳۰۰ فریم بر ثانیه.

اینجاست که پردازنده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

CPU باید در مدت بسیار کوتاهی اطلاعات مختلف بازی را پردازش کند؛ از جمله:

• حرکت بازیکنان
• فیزیک بازی
• دستورات و منطق بازی
• صدا
• اطلاعات شبکه
• آماده‌سازی اطلاعات فریم برای کارت گرافیک

اگر پردازنده نتواند این اطلاعات را با سرعت کافی پردازش کند، کارت گرافیک مجبور می‌شود منتظر بماند.

در نتیجه ممکن است درصد استفاده از GPU پایین باشد، اما فریم‌ریت هم افزایش پیدا نکند.

CPU Bottleneck چیست و چه تأثیری روی فریم دارد؟

به شرایطی که پردازنده توانایی ارسال و پردازش اطلاعات با سرعت کافی را ندارد و در نتیجه مانع استفاده کامل از ظرفیت کارت گرافیک می‌شود، اصطلاحاً CPU Bottleneck یا گلوگاه پردازنده گفته می‌شود.

این اتفاق در بازی‌هایی که با تنظیمات گرافیکی پایین و فریم‌ریت بالا اجرا می‌شوند، بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

برای مثال، ممکن است کارت گرافیک شما توانایی تولید فریم بیشتری داشته باشد، اما پردازنده نتواند اطلاعات لازم را با سرعت کافی آماده کند. در این حالت، تعویض کارت گرافیک لزوماً باعث افزایش قابل توجه FPS نمی‌شود.

تأثیر رم روی فریم‌ریت بازی‌های آنلاین

فقط پردازنده نیست که روی عملکرد بازی تأثیر می‌گذارد. رم (RAM) نیز می‌تواند در فریم‌ریت و مخصوصاً فریم‌های حداقلی یا 1% Low مؤثر باشد.

استفاده از رم به‌صورت تک‌کاناله (Single Channel) می‌تواند عملکرد سیستم را در بعضی بازی‌ها کاهش دهد. بنابراین هنگام بررسی افت فریم، بهتر است علاوه بر ظرفیت رم، به نحوه قرارگیری و کانال‌های فعال آن نیز توجه کنید.

برنامه‌های پس‌زمینه و تأثیر آن‌ها روی FPS

برنامه‌هایی که در پس‌زمینه اجرا می‌شوند نیز می‌توانند بخشی از منابع پردازنده و رم را مصرف کنند.

برنامه‌های غیرضروری، مرورگرها، نرم‌افزارهای مختلف و سرویس‌های فعال در پس‌زمینه ممکن است باعث شوند منابع کمتری برای اجرای بازی در اختیار سیستم باشد.

به همین دلیل، هنگام بررسی افت فریم در بازی‌های آنلاین، بهتر است برنامه‌های غیرضروری پس‌زمینه را نیز بررسی کنید.

دمای CPU چه تأثیری روی عملکرد بازی دارد؟

دمای پردازنده هم یکی دیگر از موارد مهم است.

اگر CPU بیش از حد داغ شود، ممکن است برای کنترل دما، فرکانس کاری خود را کاهش دهد. این اتفاق که با نام Thermal Throttling شناخته می‌شود، می‌تواند عملکرد پردازنده را کاهش داده و در نهایت باعث افت فریم در بازی شود.

بنابراین هنگام بررسی مشکلات FPS، فقط میزان استفاده از CPU و GPU را بررسی نکنید و دمای پردازنده را هم زیر نظر داشته باشید.

مقایسه Ryzen 5 3600 و Ryzen 5 5600 با RTX 3060

برای درک بهتر موضوع، فرض کنید از یک RTX 3060 استفاده می‌کنید.

در بازی CS2 و در رزولوشن 1080p با تنظیمات پایین، ترکیب RTX 3060 با Ryzen 5 3600 می‌تواند در شرایط مختلف حدود ۲۰۰ تا ۲۶۰ فریم بر ثانیه ارائه دهد.

همین کارت گرافیک در کنار Ryzen 5 5600 می‌تواند در شرایط مشابه به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ فریم بر ثانیه برسد.

البته فریم‌ریت واقعی به عواملی مثل تنظیمات دقیق بازی، نسخه بازی، رم، درایورها و شرایط سیستم بستگی دارد و این اعداد را باید به‌عنوان نمونه در نظر گرفت.

نکته مهم اینجاست که در این مثال، کارت گرافیک تغییر نکرده است؛ اما با استفاده از پردازنده قوی‌تر، امکان رسیدن به فریم‌ریت بالاتر وجود دارد.

این موضوع نشان می‌دهد که در فریم‌ریت‌های بالا، CPU می‌تواند به عامل محدودکننده عملکرد تبدیل شود.

قبل از تعویض کارت گرافیک چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

اگر در یک بازی آنلاین فریم‌ریت پایین‌تر از چیزی است که انتظار دارید، بهتر است قبل از خرید کارت گرافیک جدید، چند مورد را بررسی کنید:

• درصد استفاده از کارت گرافیک
• میزان استفاده از هسته‌های پردازنده
• دمای CPU
• سرعت و فرکانس رم
• تک‌کاناله یا دوکاناله بودن رم
• برنامه‌های فعال در پس‌زمینه
• تنظیمات گرافیکی بازی
• رزولوشن و نرخ فریم هدف

این بررسی‌ها کمک می‌کنند متوجه شوید محدودیت عملکرد سیستم دقیقاً از کدام بخش است.

برای بازی آنلاین، CPU قوی مهم‌تر است یا GPU؟

پاسخ به این سؤال به نوع بازی، رزولوشن، تنظیمات گرافیکی و فریم‌ریت موردنظر شما بستگی دارد.

اما در بازی‌های آنلاین و رقابتی با هدف رسیدن به فریم‌ریت بالا، پردازنده اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌کند؛ به‌خصوص زمانی که تنظیمات گرافیکی پایین باشد و کارت گرافیک دیگر عامل اصلی محدودکننده نباشد.

بنابراین یک سیستم متعادل معمولاً انتخاب بهتری از سیستمی است که یک کارت گرافیک بسیار قدرتمند را در کنار یک پردازنده ضعیف قرار داده است.

جمع‌بندی

در بازی‌های آنلاین، مخصوصاً بازی‌های رقابتی، همیشه قوی‌ترین کارت گرافیک به معنی بیشترین FPS نیست.

وقتی هدف شما رسیدن به ۲۰۰، ۲۵۰ یا ۳۰۰ فریم بر ثانیه است، پردازنده باید بتواند اطلاعات بازی را با سرعت کافی پردازش و برای کارت گرافیک آماده کند.

اگر CPU نتواند از پس این کار برآید، ممکن است کارت گرافیک استفاده کاملی نداشته باشد و با وجود قدرت بالای GPU، فریم‌ریت افزایش قابل توجهی پیدا نکند.

پس قبل از اینکه برای افزایش FPS سراغ تعویض کارت گرافیک بروید، ابتدا CPU، رم، دما و میزان استفاده از قطعات را بررسی کنید.

در نهایت، برای بازی‌های آنلاین یک سیستم متعادل معمولاً انتخاب بهتری از یک کارت گرافیک بسیار قوی در کنار پردازنده ضعیف است.